Menu

SMG-Ağır Görev Roverleri

SMG-Senaryodaki Yeri

Ana ve büyük kolonilerde bulunmaktadır.

SMG-Genel Özellikleri

Mars kolonistleri bazen zorlu arazi koşulları, sondaj operasyonları veya ağır malzemelerin taşınması için daha güçlü gezicilere ihtiyaç duymaktadır. Her büyük kolonide (1) ağır gezici bulunur.

Hidro-Motor (Hidrolik Motor) Teknolojisi

Ağır rover araçları aşırı yükte motorların zarar görmemesi adına farklı hareket sistemine sahiptir. Bu tip roverda seri hareket beklenmediğinden güce (tork) odaklanılmıştır. Tekerler doğrudan elektrik motorları ile tahrik edilmemekte bunu yerine elektrik motorları bir pompayı çalıştırmakta ve hidrolik yağı tekerlerdeki hidro-motorlara aktarmaktadır.

Hidromotor değişken deplasmanlı hidromotor tipidir ve motorun deplasmanı artarken dönüş hızı azalmakta ancak tekere iletilen güç (tork artmaktadır).

Her bir teker bağımsız hidro-motora sahip olduğundan tork ve güç kontrolünün dağılımı ve yönetimi rover sürücüsünün veya otonom kontrolde bilgisayarın yönetimi ile seçeneklendirilebilir.

Bu sistem klasik araçlarda mekanik olarak çalışan diferansiyel sistemin benzer bir versiyonudur. Ancak tekerlerin farklı güçlerde zorlanması durumu elektronik olarak denetlenmektedir.

Aracın ön iki tekerinin zorlanması durumunda diğer (4) tekere güç verilebilmekte, gerektiğinde sol ve sağ teker blokları diferansiyel dönüş de kazanabilmektedir.

Kullanılan yağın viskozitesi Mars’n aşırı soğuk ortamına dayanıklıdır, Dünyada iken bir çok sistem soğutulurken Mars’ta tam tersine atmosferin soğuk ortamına karşı bazı sistemlerin ısıtılması gerekmektedir. Tekerlere hidrolik yağı ileten hortumlar da buna özel olarak üretilmiştir.

Normal şartlarda yağ içerisinde bulunan hidrokarbonlar, düşük sıcaklıklarda katılaşma eğilimi gösterdiklerinden özellikle (-90º) gibi soğuk zamanlarda Mars ortamında doğrudan kullanıma uygun olmamaktadır. Bu nedenle SMG mühendisleri; uzun zincirli yüksek molekül ağırlıklı polimerler kullanarak, yağın donma noktası düşürücü katkı maddeleri geliştirerek bu soruna çözüm bulmuşlardır.

Rover sürüş ekranında, yağın akışkanlık derecesi (vizkozite) bilgisi de ayrıca sürücüye aktarılmaktadır.

Bu tip bir rover tam dolu bataryaları ile yaklaşık (50) km yol kat edebilir. Acil durumlar için güneş panelleri taşımasına rağmen güneş panelleri sadece (5) km şarj desteği sağlayabilmektedir.

Teker Çekiş Sistemleri

Düz arazide 2WD (2×2), orta zorlu arazide 4WD (4×4) ve zorlu arazide 6WD (6×6) kullanabilir.

Batarya Şarj

Kolonideki sabit şarj ünitesi, yaklaşık (200) metrekare alana sahip güneş panellerinden oluşmaktadır. Güneş takip motor sistemleri panelleri ile (4) kW güç üretebilmektedir. Bu güç sayesinde ağır gezicinin pilleri yaklaşık (10) saatte şarj olmaktadır.

Güç 16 kW
Araç Tipi Elektrikli Rover
Yol Menzili 100
Arazi Menzili 70
Motor 6 tekerde bağımsız motor
Batarya LI-ON tip
Şarj İst. Ana şarj istasyonları sadece ana üslerde bulunmaktadır. Acil durumlar için katlanıp açılabilen güneş panelleri sadece (5) dakikalık kullanıma izin vermektedir.
Süspansiyon Salıncak tip teker bağımsız, elektronik dengeleme sistemli
Araç Tipi Ana şarj istasyonları sadece ana üslerde bulunmaktadır. Acil durumlar için katlanıp açılabilen güneş panelleri sadece (5) dakikalık kullanıma izin vermektedir.

Haberleşme Sistemi

  • VHF/UHF Araç tipi telsiz ve dipol anten,
  • HF telsiz ve kamçı anten,
  • Arka bölmede, lazer haberleşmesi veri alımı için çok gözlü optik alıcı.

Görüntüleme Sistemleri

Araç içi sürekli olarak görüntü ve ses kaydı yapılmaktadır. Araç dışı aktivitelerdeki astronotların anlık kamera görüntüleri ise roverdeki kayıt sisteminde arşivlenmekte aynı zamanda ana merkeze rover tarafından aktarılmaktadır.

Aracın kule kısmında 360 derecelik panaromik görüntü ünitesi, ön, yan ve arkada da yakın çevreyi gösteren ve görsel navigasyon desteği  sağlayan kameralar bulunmaktadır.

Sürüş Sistemi ve Navigasyon

Bilgisayar destekli otonom güvenli sürüş modu aktif iken roveri devirmek neredeyse imkansızdır. Ancak bu koruma sistemi pudramsı yapılı arazilerde ani çöküntülerde zorlayıcı olmaktadır.

Oksijen Sistemi

Araç dışındaki görevler için astronotların çantalarında bulunan yaşam destek sistemi  (7) saatlik oksijen sağlayabilmektedir.

Rover aracında ise sistemin donanımına bütünleşik sistem solunabilir oksijeni mürettebat bölmesine dağıtır, hava sirkülasyonu sağlar ve astronotların bıraktığı karbondioksiti filtrelenir.

Aracın korumalı bölmesinde (18) saatlik ana ve (2) saatlik yedek oksijen mevcut olsa da mürettebat güvenliği riske edilemez. Her rover aracı için tıbbi ya da tıbbi olmayan kullanım için Basınç Salınımlı Emilim (PSA) oksijen jeneratörü gibi cihazlar yerleştirmek aşırı maliyetlidir ve bu cihazlar araçlar için fazladan yük anlamına gelmektedir.

Acil durumlar için katı yakıtlı oksijen jeneratörleri de ek güvenlik olarak aracın güvenli bölmesinde muhafaza edilmektedir.


SMG-Sanal Mürettebat Tanımlama

  • Makine mühendisi
  • Uzay mühendisi
  • Mekatronik mühendisi
  • Yazılım mühendisi

Bu bölümde; yukarıda bilim-kurgu olarak anlatılan ve gerçek Dünya verileri ile benzeştirilen alanda, hangi uzman mürettebatın çalışabileceği ifade edilmiştir. Dilerseniz aşağıdaki listeden bu meslek dalında çalışan bir MoEP gönüllüsünün sesli mesleki tanıtım kaydını dinleyebilirsiniz.


MoEP Bilim Dünyası

Bu bölümden itibaren o gerçek dünyamıza ve gerçek bilime dönebilirsiniz. Yukarıda anlatılan konu ve sanal mürettebatın görevlendirildiği meslek ilginizi çekti ise; aşağıdaki çizelgede MoEP gönüllülerince kendi uzmanlık veya bilgi alanları ile ilgili sizin için hazırladıkları sesli tanıtım mesajlarına ve hazırlanan kurslara ulaşabilirsiniz.

Ayrıca metinlerde geçen ancak açıklamasını göremediğiniz terim ve kısaltmalar için sözlüğümüzü kullanabilirsiniz. İçerik önerileriniz ile ilgili öneri, bize yazmak için ise iletişim bağlantısını kullanabilirsiniz.

Mars on Earth Project (MoEP) gönüllüsü bir uzmandan, onun mesleğini dinle.
Mars on Earth Project (MoEP) web sayfasında konuyla ilgili makale ara.

Mars on Earth Project (MoEP) web sayfasında konuyla ilgili bir kursa katıl.

Mars on Earth Project (MoEP) SMG Terimler ve kısaltmalar sözlüğünü kullan.

Ana SayfaSMG Takımı SMG-HakkındaİletişimÖneri 

 

Beğen  2
Yazar

MoEP Kurucu ortağı. SMG Bilim-Kurgu yazarı ve planlayıcı.